Marzena Liedke, Piotr Guzowski, Akta synodów prowincjonalnych Jednoty Litewskiej 1638-1655

Akta Synodów Prowincjonalnych Jednoty Litewskiej

1638-1655

wstęp i opracowanie Marzena Liedke i Piotr Guzowski

Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2023

ISBN 978-83-7507-217-4
Format B5, s. 390 (LIV + 336), wielobarwna mapa luzem, indeksy (osób, miejscowości, rzeczowy)

Jako moment wprowadzenia reformacji w Wielkim Księstwie Litewskim wskazuje się rok 1553, czyli założenie przez Mikołaja Radziwiłła „Czarnego” pierwszego zboru ewangelickiego w Brześciu. Dopiero jednak po kolejnych kilku latach wykształciła się linia doktrynalna Kościoła ewangelickiego i w końcu zdominowały ją założenia kalwinizmu. Od trzeciej ćwierci XVI wieku pod względem organizacyjnym Kościół ewangelicko-reformowany w Rzeczypospolitej dzielił się na trzy samodzielne i równorzędne prowincje, zwane jednotami: Wielkopolskę, gdzie dominowała wspólnota braci czeskich doktrynalnie zbliżona do ewangelików reformowanych, Małopolskę oraz Wielkie Księstwo Litewskie.

Książka jest kontynuacją edycji akt synodalnych Jednoty Litewskiej z lat 1626-1637 (wydanych drukiem w 2011 roku), a ta z kolei nawiązywała do opublikowanych drukiem w Wilnie niemal sto lat wcześniej pierwszych zachowanych protokołów Jednoty z lat 1611-1625, opracowanych w ramach szeroko zakrojonego, acz zrealizowanego tylko w niewielkiej części projektu Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae. Książka nawiązuje też do pomnikowej edycji akt synodów różnowierczych w Polsce opracowanej przez Marię Sipayłło, która wszak nie zdążyła wydać archiwaliów odnoszących się do Wielkiego Księstwa Litewskiego

Spis treści

Wstęp

Wykaz najczęściej stosowanych skrótów
Wykorzystane źródła i literatura przedmiotu
Superintendenci dystryktowi Jednoty Litewskiej 1638-1655
Dyrektorzy synodów i pisarze synodowi Jednoty Litewskiej 1638-1655
Pełnomocnicy prawni (aktorzy) zborów Wielkiego Księstwa Litewskiego 1638-1655

Akta synodów prowincjonalnych Jednoty Litewskiej 1638-1655

Indeks osób
Indeks miejscowości
Indeks rzeczowy

#jednota #Litwa #Kiejdany #Birże #Orla #Zabłudów #Wilno #Kowno #Żuprany #Węgrów #Słuck #Szwabiszki #Sereje #Radziwiliszki #Oszmiana #Kojdanów #Kielmy #Kiejdany #Dziewałtów #Kopyl #Nurzec #Wiżuny #JednotaLitewska #MariaSipayłło #kalwinizm #Radziwiłłowie