Matylda Urjasz Raczko, Rzeczpospolita turecka. Dyplomacja hiszpańska wobec I Rzeczypospolitej doby pierwszych wolnych elekcji

Matylda Urjasz-Raczko jest absolwentką Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego oraz studiów śródziemnomorskich na Wydziale „Artes Liberales”, pracuje w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego. Swoją drogę badawczą rozpoczęła u boku prof. Urszuli Augustyniak, potem prof. Jana Kieniewicza. Zainteresowanie monarchią hiszpańskich Habsburgów oraz cywilizacyjnym i kulturowym wymiarem stosunków dyplomatycznych w epoce nowożytnej zaowocowało pracą doktorską poświęconą wyobrażeniu I Rzeczypospolitej w oczach dyplomatów hiszpańskich w końcu XVI wieku, obronioną w 2016 roku. Od tego czasu współpracuje z hiszpańskimi i włoskimi historykami z Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Universidad Complutense de Madrid, Universidad Alfonso X El Sabio czy Università degli Studi di Cagliari.

Książka Matyldy Urjasz-Raczko „Rzeczpospolita turecka. Dyplomacja hiszpańska wobec I Rzeczypospolitej doby pierwszych wolnych elekcji” jest niezwykle interesującym, nowatorskim studium widzenia Rzeczypospolitej Obojga Narodów poprzez pryzmat jej obrazu powstałego w relacjach dyplomatów hiszpańskich.

Wykorzystanie przez Autorkę nieznanego dotąd, trudnego materiału archiwalnego ze zbiorów w Simancas oraz w Madrycie pozwoliło na skonstruowanie śmiałej, niekiedy zaskakującej tezy o konsekwencjach niezrozumienia przez cudzoziemców specyfiki systemu demokracji szlacheckiej, mentalności, zachowań, postaw, a także, co istotne, realiów politycznych tamtej epoki Rzeczypospolitej w relacjach z innymi państwami. Miało to wpływ w dalszej perspektywie na brak zainteresowania Polską wśród hiszpańskich elit politycznych i przesunięcie optyki dalej na Wschód, ku Moskwie.

Gorąco polecam Czytelnikom tę książkę, która z całą pewnością skłoni do niejednej dyskusji.

(z recenzji prof. Teresy Chynczewskiej-Hennel)

Na podkreślenie zasługuje bogaty i różnorodny materiał źródłowy, na którym opiera swoje rozważania pani Urjasz-Raczko. Mam tu na myśli przede wszystkim źródła archiwalne. Autorka recenzowanej książki przeprowadziła kwerendy w archiwach hiszpańskich (Simancas, Madryt) i austriackich (Wiedeń).

Praca pani Urjasz-Raczko […] wnosi wiele nowych tez oraz wiedzę szczegółową dotyczącą skomplikowanych meandrów polityki i dyplomacji hiszpańskiej wobec Rzeczypospolitej i Europy Środkowo-Wschodniej w ostatnich dekadach XVI wieku, jak również bilateralnych relacji pomiędzy oboma państwami położonymi, jak to określał prof. Kieniewicz, na pograniczach (confines) naszego kontynentu.

(z recenzji prof. Cezarego Tarachy)

Spis treści

WSTĘP

ROZDZIAŁ I. SYSTEM

A. Sieć informacyjno–dyplomatyczna

Sieć tematyczna

Sieć przestrzenna

B. Komunikacja

ROZDZIAŁ II. LUDZIE

A. Szczebel centralny

B. Szczebel terenowy

ROZDZIAŁ III. TAKTYKA

A. Cele strategiczne

B. Cena korony polskiej

ROZDZIAŁ IV. KONFRONTACJA

A. Poznanie

B. Strategia

ROZDZIAŁ V. REKONSTRUKCJA

A. Wizja

B. Habsburski teatr cieni

RZECZPOSPOLITA WYOBRAŻONA

WYKAZ SKRÓTÓW

ŹRÓDŁA DRUKOWANE

BIBLIOGRAFIA

INDEKS OSÓB