Efekt Knobe'a i problem Butlera t. I

Wyjaśnienia efektu Knobe’a i problemu Butlera

Studium teoretyczne i eksperymentalne efektu Knobe’a i problemu Butlera

tom I

red. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Katarzyna Kuś i Bartosz Maćkiewicz

Seria: Biblioteka Filozofii Nauki t. XIV
ISBN 978-83-7507-271-6
Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2021
Format B5, 318 s., tabele, diagramy, bibliografie

Ludzie chętniej uważają za wywołane celowo efekty uboczne pewnego działania, gdy są one złe lub niepożądane, niż w sytuacji, gdy są dobre lub pożyteczne (efekt Knobe’a). Podobnie ludzie nie są skłonni twierdzić, że grając w kości, można celowo wyrzucić szóstkę, choć uważają, że można celowo zabić kogoś, grając w rosyjską ruletkę (problem Butlera). Oba te zjawiska, mimo intensywnych badań w ostatnich dwudziestu latach, nie doczekały się jeszcze satysfakcjonującego wyjaśnienia.

W tomie 1 monografii rozwijana jest tzw. hipoteza zaniechaniowa, która pozwala na jednolite wyjaśnienie efektu Knobe’a i problemu Butlera, a także analogicznych asymetrii związanych z przypisaniami wiedzy. Hipoteza ta jest zarówno rozwijana teoretycznie, jak i testowana eksperymentalnie. Pozostałe teksty proponują nowe wyjaśnienia asymetrii w potocznym przypisywaniu intencjonalności podmiotom i ich działaniom lub odnoszą się twórczo do istniejących już wyjaśnień...

Spis treści

O Autorach

Wstęp

Rozdział 1. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Filozoficzny problem efektu Knobe’a. Czy Knobe odkrył efekt Knobe’a?

Rozdział 2. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Rozwiązanie problemu Butlera i wyjaśnienie efektu Knobe’a

Rozdział 3. Katarzyna Paprzycka-Hausman, O intencjonalności działań i zaniechań, czyli o społecznej naturze sprawstwa

Rozdział 4. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Wyjaśnienie epistemicznego efektu Knobe’a

Rozdział 5. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Hipoteza zaniechań́ a model heurystyk doksastycznych

Rozdział 6. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Przypisania wiedzy w kontekstach niskiego prawdopodobieństwa. Studia eksperymentalne

Rozdział 7. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Efekt epistemiczny a problem Gettiera w świetle hipotezy zaniechaniowej

Rozdział 8. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Hindriksa internalistyczne wyjaśnienie efektu Knobe’a a hipoteza zaniechaniowa

Rozdział 9. Sławomir Mijas, Ignacy Szczeniowski, Bartosz Maćkiewicz, Czy efekt Knobe’a można wyjaśnić za pomocą intencjonalnych zaniechań?

Rozdział 10. Bartosz Maćkiewicz, Katarzyna Kuś, Wyjaśnienie efektu Knobe’a w kontekście konfliktu norm

Rozdział 11. Katarzyna Paprzycka-Hausman, Hipoteza zaniechań jako stanowisko filozoficzne i empiryczne

Rozdział 12. Ireneusz Kuta, Wpływ manipulacji wielkością̨ zysku i efektu ubocznego na efekt Knobe’a. Efekt uboczny czy środek do celu?

Rozdział 13. Adam Wierzbicki, Problem Butlera z perspektywy racjonalnego Sprawcy

Rozdział 14. Wiktor Piotrowski, Przypisywanie postaw w efekcie Knobe’a

Rozdział 15. Wiktor Piotrowski, Konflikt obowiązków w efekcie Knobe’a