Urszula Augustyniak
"Dwór i klientela Krzysztofa Radziwiłła
(1585–1640). Mechanizmy patronatu"
ISBN 83–86951–91–5, format B5, s. 386 + 24, ilustracje na wkładce kredowej,
bibliogr., aneksy, indeks nazwisk; oprawa twarda.
[Reformacja w Polsce]
Książka otrzymała nagrodę «Klio» za 2002 rok w kategorii monografii naukowych.
Spis treści
Wstęp
CZĘŚĆ 1: RAMY PATRONATU
Rozdział I: Patron
Młodość; Małżeństwo i rodzina; Rokosz sandomierski; Flirt z dworem królewskim; Blokada kariery; Obowiązki patronackie; Działalność wojskowa; W niełasce u dworu; Pojednanie z królem; Walka o równouprawnienie wyznań; Wojna z Moskwą; Stosunki z Władysławem IV; Znowu w opozycji; Ostatnie lata; Finał;
Dwór i kraj od końca XVI do połowy XVII w.; Rozwarstwienie stanu szlacheckiego; Specyfika Wielkiego Księstwa Litewskiego; Patronat na rozdrożu;
Rozdział III: Materialne podstawy patronatu
Zarząd dóbr; Urzędnicy; Organizacja zborowa; Organizacja poddanych i ziemian; Sprawy prawne; Kancelaria i archiwum; Administracja centralna i terenowa; Stosunek do poddanych; Wynagrodzenie urzędników; Główne działy gospodarki; Osadnictwo i lokacje; Osadnictwo ewangelickie; Finanse; Dochody; Brak gotówki; Zastawy mobiliów; Arendy i dzierżawy; Rozchody; Utrzymanie dworu;
CZĘŚĆ 2: LUDZIE RADZIWIŁŁA
Rozdział IV: Rekrutacja
Klientela dziedziczna; Kategorie sług; Organizacja zaciągu; Ocena kandydatów; Kooptacja; Efektywność układu klientalnego; Słudzy dwóch panów; Wolność zaciągu; Zaciąg fachowców; Układy zbiorowe; Słudzy zaciągowi; Zaciągi sejmowe; Zaciąg indywidualny; Werbownicy; Granice wolności zaciąganych; Zaciąg praktyków;
Rozdział V: Członkowie fakcji
Status społeczny; Słudzy czy klienci?; Terminologia; Startyfikacja grupy; Słudzy -- "przyjaciele"; Słudzy dworni; Słudzy dziedziczni; Słudzy wojskowi; Pokrewieństwa i koligacje; Zobowiązania rodzinne; Integracja fakcji przez małżeństwa; Pokrewieństwa a strategia polityczna; Wykształcenie;
[Aneks]
Związki emocjonalne z patronem; Solidarność; Szlacheckie wolności w etosie sług; Identyfikacja z patronem; Lojalność; Wizerunek cnotliwego sługi; Stosunki wewnętrzne; Solidarność przeciw panu; Hierarchia; Dewiacje administracyjne; Mentalność jurgieltnicza;
Rozdział VIII: Obowiązki patrona -- oczekiwania i rzeczywistość
Zakresy patronatu; Zobowiązania osobiste; Obowiązki towarzyskie; Opieka w chorobie i starości; Opieka nad rodziną; Funkcje mediacyjne; Społeczny zasięg patronatu; Osłona przed wymiarem sprawiedliwości; Starcia fakcji magnackich; Osłona przed wojskiem; Patronat wyznaniowy; Obowiązki protekcyjne; Protekcja międzyklientalna; Warunki rozwiązania kontraktu kientalnego;
[Aneks]
CZĘŚĆ 3: DWÓR -- ŚRODOWISKO I STYL ŻYCIA
Rozdział IX: Rezydencje i siedziby
Społeczne znaczenie rezydencji; Dwory warszawskie; Rezydencje podlaskie; Rezydencje w Wilnie; Pałac w Birżach; Rezydencje w Kiejdanach i Słucku; Siedziby wiejskie; Model rezydencji wiejskiej; Organizacja prac budowlanych; Dwory Radziwiłłów; Program funkcjonalny rezydencji; Wnętrza; Standard budowania;
[Aneks]
Rozdział X: Dwór -- szkoła życia
Społeczne funkcje dworu; Dwór Krzysztofa "Pioruna"; Dwór i szkoła; Wychowanie dzieci; Organizacja dworów dziecięcych; Regulaminy dworskie; Model edukacji; Studia zagraniczne; Trasy podróży; Edukacja Janusza starszego i Krzysztofa Radziwiłłów; Koszty podróży; Wrażenia z podróży; Francuskie preferencje kulturowe; Kult uczonych; Poglądy dydaktyczne Krzysztofa Radziwiłła; Edukacja Janusza młodszego i Bogusława Radziwiłłów; Edukacja zagraniczna klientów; Organizacja dworu za granicą; Koszty utrzymania dworu za granicą; Życie towarzyskie w podróży; Efekty edukacji; Inne drogi kształcenia młodzieży;
[Aneks]
Rozdział XI: Codzienność
Specyfika dworu wędrownego; Liczebność dworu w podróży; Środki transportu; Organizacja wędrówek dworu; Żywność; Sprzęty; Mobilność przedmiotów; Standard życia; Separacja od świata; Styl życia; Separacja mężczyzn i kobiet; Praktyki nabożne; Rygory obyczajowe; Prace i rozrywki; Życie rodzinne; Męskie zabawy;
[Aneks]
Rozdział XII: Splendory
Mecenat; Snobizm intelektualny; Zainteresowania księcia Krzysztofa; Biblioteki; Gusta literackie; Numizmatyka; Fascynacja wynalazkami; Kunstkamery; Kolekcje obrazów; Muzyka na dworze birżańskim; Splendory stołu; Orszaki; Radziwiłłowska `pompa funebris; Pośmiertny wizerunek Krzysztofa Radziwiłła;
[Aneks]
Wykaz źródeł archiwalnych wykorzystanych w książce
Uwagi techniczne
Wykaz skrótów
Spis ilustracji
Indeks nazwisk
Klicke auf die Verkleinerung um die Vergrößerung zu sehen